50 jaar geleden, Neerlands Hoop in Bange Dagen, de anti-helden (De Post 24 september 1972)

Freek de jonge heeft een enorm aantal programma’s gemaakt, maar de shows van Neerlands Hoop in Bange Dagen waren echt baanbrekend!

Vraag aan Freek de Jonge wanneer zijn professionele theatercarrière begon en hij antwoordt: ‘Op 8 november 1968.’

Die vrijdagavond neemt Neerlands Hoop in Bange Dagen deel aan cabaretfestival Cameretten. Neerlands Hoop, bestaande uit Freek de Jonge en Bram Vermeulen, wordt alom geprezen, maar wint niet.

Toch betekende het een vliegende start voor het duo en in de twaalf jaar dat ze samenspelen (vanaf 1977 worden ze bijgestaan door Jan de Hont) maken ze vijf theatershows.

Door hun sportmentaliteit (Bram was profvolleyballer), hun absurdistisch cabaret waarmee ze zich afzetten tegen de gevestigde orde en hun politieke betrokkenheid (Actie Argentinië) maken ze zich al vlug geliefd.(Diverse bronnen en De Post 24 september 1972)

50 jaar geleden, Neerlands Hoop in Bange Dagen, de anti-helden (De Post 24 september 1972)

50 jaar geleden, Neerlands Hoop in Bange Dagen, de anti-helden (De Post 24 september 1972)

Vandaag 60 jaar geleden, première van het toneelstuk Lieve leugenaar van Bernard Shaw met Luc Philips en Hélène Van Herck te zien in het Ntg in Gent (Première 22 september 1962)

Vandaag 60 jaar geleden, première van het toneelstuk Lieve leugenaar van Bernard Shaw met Luc Philips en Helena te zien in het Ntg in Gent (Première 22 september 1962)
Vandaag 60 jaar geleden, première van het toneelstuk Lieve leugenaar van Bernard Shaw met Luc Philips en Helena te zien in het Ntg in Gent (Première 22 september 1962)
Vandaag 60 jaar geleden, première van het toneelstuk Lieve leugenaar van Bernard Shaw met Luc Philips en Helena te zien in het Ntg in Gent (Première 22 september 1962)

De Vlaamse zanger Koen Wauters mag vandaag 55 kaarsjes uitblazen.

Koen Wouters bladert in zijn familiealbum (Joepie van 9 juli 1989)
Clouseau (september 1990)

Koen Wouters van Clouseau droomt van een eigen appartement (Joepie van 7 mei 1989)
Koen Wouters van Clouseau (Hitkrant 27 oktober 1990)

Vandaag is ook het al twintig jaar geleden dat de Gentse auteur Paul Berkenman is overleden.

Deze naam is eigenlijk een pseudoniem voor Roger Thienpondt.

Thienpondt was een Gentse dichter en toneel auteur geboren in 1926.

Hij werd geboren in de Korianderstraat.

Na zijn middelbare studies aan de handelsafdeling van de Nijverheidsschool in Gent werd hij in 1946 opsteller bij de Nationale Bank van België.

In 1965 kwam hij in dienst van het Nederlands Toneel Gent (NTG), eerst als secretaris, in 1967 als chef administratie en in 1973 als verantwoordelijke voor de public relations.

In 1979 werd hij dramaturg bij Theater Arena en in 1985 werkte hij bij de musicalafdeling van het Koninklijk Ballet van Vlaanderen.

Vanaf 1986 was hij freelance dramaturg en vertaler.

Hij schreef onder andere de succesvolle gedichtenbundel Orfeus achterna in 1949.

Voor dit werk kreeg hij de prijs voor letterkunde van de Stad Gent. Naast dichter was hij actief in het Vlaamse toneel.

Dankzij het Gentse productiehuis Cinébel, opgericht in 1958

Kon Berkenman die een grote passie had voor film.

Aan de slag gaan en dit leidde tot enkele filmprojecten, waar Want allen hebben gezondigd een voorbeeld van is.

Berkenman werkte voor deze film voor de tweede keer samen met de dramaturg Raymond Cogen.

In deze film speelde onder meer Jef Demedts, Hilde Uytterlinden, Suzanne Juchtmans en Raf Reymen.

Hun eerste langspeelfilm was Prelude tot de dageraad, een romantische film die werd uitgebracht in 1959.

Met hun tweede film wouden Berkenman en Cogen de onzin van de oorlog aanklagen.

Hoewel het thema van de Jodenvervolging het uitgangspunt is van het verhaal, zei Cogen dat dit thema slechts de achtergrond is van een klassiek noodlotsverhaal.

Het doel van beide filmmakers was met andere woorden niet een film te maken over de Jodenvervolging in België, maar dit thema was het best geschikt als achtergrond voor wat ze wel wouden vertellen.

De structuur van de film Want allen hebben gezondigd bestaat uit flashbacks van een Joodse vertelster, die tussen de stukken door mijmert over Wereldoorlog II.

Het voornaamste motief in de film is de schuldvraag, die al beantwoord wordt in de titel: Want allen hebben gezondigd. Berkenman en Cogen tonen aan de kijker een meer complexe schuldvraag dan wat ze gewoon zijn uit andere films.

Waar tot dan toe alles zwart-wit werd voorgesteld, een patriottisch volk tegenover een agressieve bezetter, is er in deze film veel meer aandacht voor de grijswaarden.

Zo is de ‘zwarte’ Von Lehndorf helemaal niet zo overtuigend als ‘vijand’, is de notaris ‘schuldig’ omdat hij ver gaat in zijn accommodatie en is de verzetsheld helemaal niet heroïsch wanneer hij totaal overbodig een medemens vermoordt.

De periodisering van de film is moeilijk te bepalen. Aangezien de jodenvervolging aan bod komt, kunnen we stellen dat het na 1942 is, aangezien dan pas de vervolgingen in België op gang kwamen.

In Want allen hebben gezondigd zien we een heel andere beeldvorming van de Duitsers en het verzet dan in de films van de Franstalige filmmakers. In de plaats van een verheerlijking van het verzet, zien we een nuancering van hun vermeende heldhaftigheid.

Ook de mythe dat de Duitse bezetters allemaal onmenselijke nazi’s waren, wordt in deze film ontkracht.

Op het eerste zicht is deze film een aanklacht tegen de oorlog en het racisme tegenover de Joden.

Maar als we de film plaatsen in de Belgische maatschappelijke context van een gespleten oorlogsherinnering, krijgt de film nog een tweede betekenis.

De film roept namelijk impliciet op om de harde beschuldigingen tegenover collaboratie her te bekijken.

Zo kan Von Lehndorf vergeleken worden met een collaborateur: hij staat weliswaar aan de Duitse kant, maar gaat daarom nog niet akkoord met de nationaal-socialistische theorieën.

De notaris kan op zijn beurt gezien worden als een symbool voor de accommodatiepolitiek van de Belgische elite en ook hen treft schuld.

De moord op Von Lehndorff ten slotte kan gelezen worden als symbool voor de wraakacties van het verzet op collaborateurs of de onrechtvaardige repressie.

Waarom in deze film collaboratie en repressie, thema’s die toch nog steeds actueel waren in Vlaanderen, niet expliciet voorkomen, kan verklaard worden door het feit dat er op deze zaken nog steeds een taboe rustte.

De tijd was nog niet rijp voor een film over dit thema. De vraag is echter of Vlaanderen er nu al klaar voor is in 2022.

In 1990 werd hem voor zijn oeuvre als dichter en toneelauteur en voor de belangrijke rol die hij speelde in de promotie van het theater de Frans Roggenprijs toegekend. (Ons Land 19 november 1960, scriptie Voor vorst, voor waarheid of voor kijkcijfers, Beeldvorming van Wereldoorlog II in de Belgische film van Maaike Van Melckebeke en Dirk de Wulf.)

de Gentse film Want alles hebben gezondigd (Ons land december 1960)

35 jaar geleden, Sandra Reemer, mijn man Ferdi Bolland (producer en de helft van het duo Bolland en Bolland) heeft dit jaar geen tijd meer voor me (Story 18 augustus 1987)

35 jaar geleden, Sandra Reemer, mijn man Ferdi Bolland (producer en de helft van het duo Bolland en Bolland) heeft dit jaar geen tijd meer voor me (Story 18 augustus 1987)

35 jaar geleden, Meneer Kaktus (Peter Jan Rens) verliefd op Angela Groothuizen van de Nederlandse groep Dolly Dots (Story 28 juli 1987)

In 1985 vielen Peter Jan en Angela als een blok voor elkaar. De twee woonden als gauw samen in Amsterdam en deelde vijf jaar lief en leed. 

In 1990 strandde de relatie.

De zangeres en presentatrice verliet hem.

Jaren later onthult Angela de reden van de breuk.

Zij wilde graag een gezin stichten, maar Peter Jan was destijds nog niet klaar voor kinderen.

Daarom besloot Angela om de relatie te beëindigen.

De brunette heeft inmiddels twee dochters met haar man Rob, Peter Jan heeft drie dochters. (Diverse bronnen, Story en Story 28 juli 1987)

35 jaar geleden, Meneer Kaktus (Peter Jan Rens) verliefd op Angela Groothuizen van de Nederlandse groep Dolly Dots (Story 28 juli 1987)